# Fiko İş Takip 2.0 — Detaylı Tasarım Planı > Amaç: mevcut Kral/İstemci + şemasız `IsKayit` motorunu DEĞİŞTİRMEDEN, UI > katmanını "türler de veri" prensibiyle tamamen genelleştirmek. Sonuç: kullanıcı > kod yazmadan sınırsız kayıt tipi (Üretim, Nakliye, Teslimat, Kalite Kontrolü, > Garanti, ne isterse) + her kayda bağlı özel olay akışı + çoklu görünüm > (Tablo/Kanban/Zaman Çizelgesi/İlişki Grafiği) kurabilecek. > > Bu doküman `docs/istakip_tasarim.md`'nin (D1-D4, mevcut/tamamlanmış) ÜZERİNE > gelen bir sonraki dalga setidir — motor tarafı orada tanımlı, burada UI ve > ince bir meta-veri katmanı ele alınıyor. ## 0. Neden motor değil UI katmanı? `motor/istakip/model.hpp` zaten şemasız: `IsKayit{kimlik, tur(string), surum, silindi, alanlar(key=val liste)}`. `tur` alanı serbest string — motor "musteri" mi "nakliye" mi hiç bilmiyor/umursamıyor. Sabitleme tamamen `uygulama/fikocad/istakip_penceresi.cpp` içindeki `turlar()` fonksiyonunda: 5 elemanlı statik `std::vector`. Yani: - Motora yeni mesaj tipi eklemeye gerek YOK. - Delta senkron protokolüne dokunmaya gerek YOK. - Sadece "tür tanımını nereden okuyoruz" sorusunu değiştiriyoruz: koddan → veriden (ki bu veri de zaten IsMerkez/DepoMongo/delta ile otomatik tüm istemcilere yayılıyor — bedava senkron şema). ## 1. Meta-şema: "_sema" kayıtları Özel `tur = "_sema"` kayıtları — her biri BİR kayıt tipini tanımlar (Müşteri, Teklif, Sipariş, İş Emri gibi mevcutlar dahil — onlar da artık kod değil, kurulumda yazılan `_sema` kayıtları olacak). Alanları (hepsi `alanlar` key=val içinde, motor yorumlamaz): | Alan | Açıklama | Örnek | |---|---|---| | `tur_id` | Bu şemanın tanımladığı iş verisi türü (serbest string, benzersiz) | `"nakliye"` | | `ikon` | Emoji/ikon | `"🚚"` | | `baslik` | Sekme/menü başlığı | `"Nakliyeler"` | | `tekil` | "Yeni ..." etiketi | `"Nakliye Kaydı"` | | `renk` | Hex renk (kanban/grafik/zaman çizelgesi tutarlılığı) | `"#4C9BE8"` | | `bag_tur` | Zincirde hangi türe bağlanır (boş=kök) | `"siparis"` | | `alan_semasi` | JSON dizi: `[{"ad":"tasiyici","etiket":"Taşıyıcı","tip":"metin","tablo":true}, ...]` | — | | `durum_semasi` | JSON dizi: `["hazirlaniyor","yolda","gumrukte","teslim edildi"]` (boş=kanban yok, düz tablo) | — | | `sira` | Menüde sıralama ağırlığı (int, string olarak tutulur) | `"50"` | **Alan tipleri (`tip`):** `metin`, `sayi`, `tarih`, `para`, `coktan_secmeli` (seçenekler `secenekler` alt-anahtarında), `iliski` (başka bir türe referans — dropdown ile o türün kayıtlarından seçilir, `iliski_tur` alt-anahtarıyla hedef tür belirtilir), `dosya`. İlk sürümde `metin/sayi/tarih/para/durum` yeterli; `iliski` ve `coktan_secmeli` F2 sonunda eklenir. **Neden JSON string içinde?** `IsKayit.alanlar` düz `string→string` liste; iç içe yapı (alan listesi) için tek pratik yol tek bir alana JSON gömmek. Motor bunu opak string olarak taşır, hiç parse etmez — sadece UI katmanı (yeni `istakip_sema.hpp/cpp`) açar/kapatır. Küçük, bağımlılıksız bir JSON parse edici (projede zaten `surecproto` içinde benzer serileştirme kalıpları var; `nlohmann/json` header-only eklenebilir ya da 40 satırlık elle yazılmış minik parser — tercih F1'de netleşir). ### 1.1 `turlar()` refactor Şu anki imza: ```cpp const std::vector& turlar(); // static, kod-sabit ``` Yeni imza: ```cpp std::vector turlarOku(const istakip::IsIstemci& veri); // veri->turListe("_sema") okur, her birini TurTanim'e çevirir (JSON parse), // sira alanına göre sıralar. Sonuç g_turCache + g_turCacheSurum ile // (listeKur'daki desenle aynı) sürüm değişince yeniden kurulur — kare-başı // parse yok. ``` İlk açılışta `_sema` kaydı hiç yoksa (yeni kurulum / eski veritabanı): `ilkKurulumSemalariYaz()` mevcut 5 türü (musteri/teklif/siparis/is_emri/ istemci_rol) `_sema` kaydı olarak kral'a yazar — GERİYE DÖNÜK UYUMLULUK, mevcut kayıtlar hiç bozulmaz, sadece tanım kaynağı değişir. ## 2. Olay akışı: "_olay" kayıtları Her iş kaydının (tür farketmez) altında canlı bir zaman çizelgesi/akış olacak — sistemin kendi otomatik logları + kullanıcı yorumları + kullanıcının uydurduğu özel olaylar ("Numune onaylandı", "Gümrükten çıktı") hepsi aynı mekanizma: | Alan | Açıklama | |---|---| | `ust` | Bağlı olduğu kaydın kimliği (mevcut `ALAN_UST` sabiti reuse) | | `olay_tur` | `sistem` \| `yorum` \| `ozel` | | `baslik` | Kısa özet (`"durum: üretimde → sevkiyat"`, ya da kullanıcı metni) | | `detay` | Uzun metin (opsiyonel) | | `yapan` | İstemciNo (kim yaptı — Erişim sekmesindeki kayıtlarla eşlenir) | | `zaman` | Unix ms string (istemci saatiyle yazılır; kral `surum` zaten sıra garantisi verir) | **Otomatik üretim:** `IstakipServis::yaz()` her başarılı yazmadan sonra, eski/yeni kaydı diff'leyip (alan bazında) `_olay(olay_tur=sistem)` kayıtlarını OTOMATİK oluşturur — kullanıcı hiçbir şey yapmaz, "durum değişti", "termin güncellendi" gibi girdiler kendiliğinden akışa düşer. Bu diff mantığı `istakip_servis.cpp`'ye eklenir (motor'a değil — kral zaten delta yayınlıyor, servis kendi yazdığı değişimi otomatik olay'a çevirir). **Neden ayrı tip, iç içe alan değil:** `_olay` kayıtları kendi `surum`/ delta akışına sahip olduğu için canlı güncelleme BEDAVA geliyor (var olan `IsDelta` mekanizması) — ayrıca bağımsız CSV dışa aktarım / filtreleme / arama otomatik çalışır (mevcut `turListe`, `filtreGecer` fonksiyonları aynen kullanılır, `ust` alanına göre süzülür). ## 3. UI Mimarisi — 3 Panelli Kabuk ``` ┌─ Komut Çubuğu (Ctrl+K) ────────────────────────────────────────────┐ ├─ SOL (220px) ──────┬─ ORTA (esnek) ─────────────┬─ SAĞ (320px) ────┤ │ Tür Gezgini: │ Görünüm sekmeleri: │ Seçili kayıt: │ │ 🧑 Müşteriler 12 │ ☰ Tablo ▦ Kanban │ tüm alanlar │ │ 📄 Teklifler 5 │ 📅 Zaman Çiz. 🕸 İlişki │ (inline düzenle)│ │ 📦 Siparişler 8 │ │ ── Olay Akışı ── │ │ 🛠 İş Emirleri 3 │ [aktif görünümün içeriği] │ ⚙ durum değişti │ │ 🏭 Üretim 4 │ │ 💬 "acil yap" │ │ 🚚 Nakliye 2 │ │ 📎 dosya.pdf │ │ ────────────── │ │ [yorum yaz...] │ │ ⚙ Şema Tasarımcı │ │ │ └────────────────────┴──────────────────────────────┴──────────────────┘ ``` - **Sol panel**: `_sema` kayıtlarından üretilir (F1 sayesinde), her satırda canlı kayıt sayacı (`turListe(tur).size()`), sürükle-bırak ile sıralama (`sira` alanını günceller). En altta "⚙ Şema Tasarımcı" → F2 penceresi. - **Orta panel**: seçili türe göre 4 görünüm sekmesi. Tablo/Kanban zaten var (taşınacak), Zaman Çizelgesi ve İlişki Grafiği F5'te yeni. - **Sağ panel**: mevcut `formCiz` yerini alır ama İKİYE bölünür — üstte alanlar (şemadan üretilir, artık 8 sabit değil, `alan_semasi` kadar), altta `_olay` akışı (F3). - **Komut çubuğu**: mevcut `dinamik_komut_penceresi.cpp` / `arama_menu.cpp` kalıbı reuse edilir — "yeni ", "" tüm türlerde arama, Enter ile o kayda git + sağ panel otomatik açılır. ## 4. Görünüm modları (F5) - **Zaman Çizelgesi**: `termin` alanı olan TÜM türler tek yatay eksende; her satır bir tür şeridi, çubuklar kayıt aralığı (varsa `baslangic`+ `termin`), gecikenler kırmızı kenarlık. ImGui custom-draw (mevcut `pafta_ciz.cpp`/`belge_ciz.cpp` gibi immediate-mode çizim kalıbı). - **İlişki Grafiği**: `ALAN_UST`/`ALAN_KAYNAK` zincirini node-graph çizer (basit force-directed ya da sabit katmanlı ağaç — köke `bag_tur=""` olanlar, her katman bir tür). Node tıkla → sağ panel açılır. Kalıp `kinematik_agac.cpp`'deki ağaç görselleştirmesine yakın, referans alınır. ## 5. Fazlı plan (F1→F6) — kod dokunacağı dosyalar | Faz | İçerik | Yeni/değişen dosyalar | |---|---|---| | **F1** | `_sema` okuma/yazma, `turlar()`→`turlarOku()`, JSON mini-parser, geri uyumlu ilk-kurulum yazıcı | YENİ `istakip_sema.hpp/.cpp`; DEĞİŞEN `istakip_penceresi.cpp` (turlar() çağrıları) | | **F2** | Şema Tasarımcı penceresi: tür ekle/sil/düzenle, alan ekle/sil/sırala, durum listesi düzenleyici, renk seçici | YENİ `istakip_sema_penceresi.hpp/.cpp` | | **F3** | `_olay` tipi, otomatik diff-log, sağ panelde akış listesi + yorum kutusu | DEĞİŞEN `istakip_servis.cpp` (yaz() sonrası diff), `istakip_penceresi.cpp` (akış UI) | | **F4** | 3 panelli kabuk + komut çubuğu entegrasyonu | `istakip_penceresi.cpp` büyük yeniden yazım (mevcut sekme-üstü model → sol/orta/sağ) | | **F5** | Zaman Çizelgesi + İlişki Grafiği görünümleri | YENİ `istakip_gantt.hpp/.cpp`, `istakip_grafik.hpp/.cpp` | | **F6** | Çoklu dosya eki (mevcut `DosyaSenkron` köprüsü UI'ya bağlanır), sürükle-bırak hedefi her kayıt kartında | DEĞİŞEN `istakip_penceresi.cpp`, `istakip_servis.cpp` | **Bağımlılık sırası kesin:** F1 şart (her şey ona dayanır) → F2 olmadan kullanıcı yeni tür kuramaz (elle `_sema` kaydı yazmak zorunda kalır, çirkin) → F3 bağımsız, F1'den hemen sonra da yapılabilir → F4 F1+F2+F3 sonrası mantıklı (yoksa kabuk değişimi iki kez yapılır) → F5/F6 en sona, kozmetik/ katma değer katmanı. ## 6. Riskler / kararlar (F1 başlarken netleşecek) - JSON parser: header-only 3. parti mi (vcpkg `nlohmann-json`, zaten projede mongocxx vcpkg kullanıyor, ek bağımlılık sorun değil) yoksa elle minik parser mı (dış bağımlılık sıfır, ama F2'nin iç içe `secenekler` alanı için biraz daha kod). Öneri: `nlohmann-json` — hızlı, güvenilir, header-only, CMake'e 3 satır. - `alan_semasi` JSON büyüklüğü sınırlı kalmalı (mevcut form 256 bayt/alan sabiti gibi bir üst sınır konur, aşırı büyük şema kayıtları depoya yük olmasın). - Geri uyumluluk: F1 devreye girdiğinde MEVCUT üretim verisi (varsa) hiç dokunulmadan kalmalı — `_sema` sadece TANIM taşır, mevcut `musteri/ teklif/siparis/is_emri` kayıtları aynı `tur` string'iyle kalmaya devam eder, sadece görüntüleme şeması artık koddan değil veriden gelir.